Müteahhit ve usta hesabını proje proje karıştırmayın.

Yapı market veresiyesi bakkaldaki küçük poşetten farklı ölçekte işler. Müteahhit projenin başında çimento, ortasında alçı, sonunda seramik yapıştırıcısı alır. Her kalem irsaliyeye benzer bir listeyle gelir; teslimat fişi, şantiye adı ve malı götüren aynı cümlede geçer. Bu kalabalık deftere tek satır inerse ay sonunda kimin ne aldığı karışır.

Bir yapı markette aynı müşteri bir haftada beş ayrı liste getirir. Her listede kalemler ayrı, tutarlar ayrı, indirim ve iade ayrıdır. Liste kaybolur veya defterde tek satır kalırsa bakiye şaşar. İrsaliye gibi kalemli kayıt, ay sonu mutabakatının temelidir.

Usta ile müteahhit ayrı kişidir, fatura ayrı, mal götüren ayrı olabilir. Malı alan kalfa, ödeyen patron, onaylayan müteahhit. Tek kart açıp malı kimin götürdüğünü açıklamada tutmak bakiyeyi tek yerde toplar. İki ayrı kart bakiyeyi böler; tahsilatın kimden isteneceği belirsizleşir.

İade malzeme yapı markette normaldir. Kullanılmayan kutu, yanlış ölçü, fazla alınan torba geri gelir. İade ayrı satır olarak işlenmeli; satışın üstü karalanırsa tarih ve miktar kaybolur. Veresiye borç takibi hareketleri alt alta tutar; iade de bir harekettir ve ayrı satırla girilir.

Proje bazlı hesap

Aynı müteahhidin üç şantiyesi varsa hesaplar ayrı izlenmeli. Proje adı kart ismi olsun: “Yeni Mahalle Sitesi”, “Köy Evi Tadilatı”. Mal hangi projeye gittiyse o karta yazılır. Müteahhit “bu ay hangi iş ne kadar mal yedi” diye sorduğunda proje bazlı ekstre cevabı verir.

İrsaliye benzeri liste burada işe yarar. Satırda tarih, malzeme, miktar ve teslimat notu dursun: “12 torba çimento, 2 palet tuğla, kamyonla gitti”. İki ay sonra “o günkü o yük” cümlesi ekstrede satır olur. Veresiye takip programı bu kalemli kaydı tek cariye bağlar.

Kısmi sevkiyat da proje bazında sıktır. Aynı işe mal çoğu zaman parça parça gider. Bugün kum, yarın demir, haftaya alçı. Her sevkiyat ayrı satır olursa işin ortasındaki toplam mal da netleşir. İş ilerledikçe bakiye büyür; ekstre bu büyümeyi tarih sırasıyla gösterir.

Müteahhit mi usta mı?

Tahsilat kiminle konuşuluyorsa kart o isimde açılır. Malı usta alsa da parayı müteahhit ödüyorsa kart müteahhidin adında, açıklama ustanın adında olsun. Böylece bakiye tek yerde durur, şantiye ziyaretinde doğru kişiyle konuşulur.

Veresiye defteri bu ayrımı sayfa sayfa tutmaya çalışır; sayfalar dolar, ara notlar okunmaz. Dijital ekstre tarih sırasıyla durur. Müşteri ekstresi yapı markette “hesap dökümü” talebini karşılar.

Aynı ismin iki müteahhidi, aynı projenin iki ustası olabilir. Kart ismine telefon veya firma adı eklemek karışıklığı önler. “Mehmet (site inşaatı)” ile “Mehmet (boyacı)” ayrı carilerdir; bakiye de ayrı izlenir. Ustaların günlük küçük alımları için hırdavat veresiye sayfası iş ve adres notunu anlatır.

İade ve kısmi ödeme

Kısmi ödeme yapı markette sıktır: müteahhit hak ediş bekler, önce bir kısmını bırakır. Ödeme çek ya da senetle geliyorsa belgeyi vadesiyle programdaki çek-senet takibine kaydedin. Her ödemeyi ayrı işleyin; “biraz verdi” kenara karalanırsa bakiye şaşar. İade malzeme de ayrı satır; “kutusunu geri getirdim” tartışması tarihli harekete dönüşür.

Depo ile kasa kopukluğu yapı markette pahalıya patlar. Mal şantiyeye gitse de kayıt tezgâhta kalırsa bakiye geriden sayar. Mobil kayıtla satış, yükleme anında işlenir. Özellikler içindeki mobil kullanım bu açığı kapatır.

Teslimat ve mutabakat

Teslimat fişi, irsaliye ve iade pusulası aynı işin parçalarıdır. Mal şantiyeye giderken fiş, kamyon dönüşünde iade pusulası yazılır. İkisi de aynı cariye işlenirse ay sonu mutabakatı fiş üstünde kapanır. Usta ile müteahhit arasında kalan “o günkü o yük” tartışması, satır satır ekstreyle biter.

Ay sonu mutabakatı, proje bazlı ekstrenin doğal sonucudur. Müteahhide kalemli liste gösterilir; kabul eden onayını verir. Liste netse mutabakat dakikalar sürer; net değilse günler. Kayıt disiplini tam burada karşılığını verir.

Veresiye takibi, onmuhasebeciniz’in sunduğu işletme yönetim çözümlerinden biridir. Başlamak ücretsizdir; kredi kartı gerekmez. Fiyatlandırma sade tutulmuştur. Amaç yapı marketin ilk bakışta anlayacağı hesap: müteahhit ve usta hesapları proje proje, kalem kalem izlensin; iade karışmasın, tahsilat unutulmasın.