Rehber

Veresiye satış muhasebe kaydı rehberi

Oğuzhan Genç · Finans Uzmanı · · 6 dk okuma

Veresiye satış muhasebe kaydı, malı teslim edip parayı sonra alacağınız zaman ortaya çıkan bir kayıttır: satış tutarı alıcılar hesabına borç, satış hesabına alacak yazılır. Müşteri ödeme yaptığında ise alıcılar hesabı alacaklanır ve bakiye kapanır. Bu yazıda bu mantığı, tezgâhta tuttuğunuz defterle muhasebe arasındaki bağı ve muhasebecinize nasıl düzenli veri vereceğinizi anlatıyorum.

Baştan söyleyeyim: burada muhasebecinin yerine geçmiyorum. Kaydın mantığını bilmek, hem muhasebecinizle aynı dili konuşmanızı hem de ay sonunda ortaya çıkan soruları önceden görmenizi sağlar. Kayıtların günlük düzeni için veresiye defteri sayfası da işinize yarar.

Veresiye satış muhasebe kaydında alıcılar hesabı neden borçlanır?

Muhasebede her kaydın iki tarafı vardır. Malı verdiğinizde işletmenin kasasına para girmez; onun yerine müşteride bir alacağınız doğar. Bu alacak alıcılar hesabında izlenir.

Kaydın mantığı şu:

  • Alıcılar hesabı borçlanır, çünkü işletmenin müşteriden alacağı vardır.
  • Satış hesabı alacaklanır, çünkü mal satılmış ve gelir doğmuştur.

Bir örnekle somutlaştıralım. Dükkândan 2.400 TL tutarında faturalı veresiye satış yaptınız. Bu tutarın içinde KDV de var. Muhasebe kaydında bu 2.400 TL tek kalem olarak satışa yazılmaz; KDV ayrıştırılır.

Oran vermeden basitçe anlatayım: 2.400 TL'nin bir kısmı malın bedeli, bir kısmı devlete ödenecek KDV'dir. Muhasebeci bu ayrımı yaparken satış hesabına malın bedelini, KDV hesabına da vergi kısmını yazar. Alıcılar hesabına ise müşterinin borçlandığı toplam tutar, yani 2.400 TL geçer. Böylece müşterinin borcu ile satış geliri birbirinden ayrılmış olur.

Esnaf olarak sizin bilmeniz gereken kısım şu: faturada yazan toplam tutar, müşterinin size borcudur. KDV'nin ne kadar olduğunu hesaplamak muhasebecinin işi. Sizin işiniz, faturayı doğru kesmek ve satışı kayıt altına almak.

Tahsilatta alıcılar hesabı alacaklanır

Para geldiğinde hesap tersine döner. Müşteri borcunu ödediği anda alıcılar hesabı alacaklanır. Yani müşteriden olan alacağınız azalır.

Örneğimizdeki 2.400 TL'lik satışı düşünelim. Ay sonunda müşteri 1.000 TL getirdi. Bu durumda:

  • Kasa veya banka hesabı borçlanır: 1.000 TL giriş var.
  • Alıcılar hesabı alacaklanır: 1.000 TL alacak kapandı.
  • Geriye 1.400 TL bakiye kalır.

Kısmi ödemede dikkat edilecek nokta, ödemenin tamamının tek seferde kapanmaması. Hesap tamamen kapanmaz; kalan bakiye açık kalır ve sonraki tahsilata kadar bekler. Müşteri kalanı ödediğinde alıcılar hesabı bir kez daha alacaklanır ve bakiye sıfırlanır.

Tezgâhta bu mantığı görmek için tek bir soru yeterli: "Bu müşterinin bana şu an ne kadar borcu var?" Cevap, alıcılar hesabının bakiyesidir. Defterinizde ya da programda güncel bakiye doğru duruyorsa, muhasebedeki alıcılar hesabıyla tutması gerekir.

KDV dahil satışta tutarı nasıl ayırırsınız?

Tezgâhta genellikle tek rakam konuşulur: "Şu kadar yaz." O rakam KDV dahil tutardır. Ama muhasebe bu tek rakamla çalışmaz.

Sizin cephesinden pratik kural şu: faturayı keserken malın bedelini ve KDV'yi ayrı satırlarda gösterin. Faturayı muhasebecinize ulaştırdığınızda o, bu ayrımı kullanarak kaydı işler. Faturada tek toplam yazıp ayrıntıyı hiç vermezseniz, muhasebeci tahminle uğraşır. Bu da hata riskini artırır.

Örnek senaryoyu bir adım ileri taşıyalım. 2.400 TL'lik satışın bir kısmı KDV. Muhasebeci kaydı işlerken satış hesabına 2.400 TL'nin KDV hariç kısmını, KDV hesabına da vergi tutarını yazar. Sizin defterinizde ise müşterinin borcu tek satırda 2.400 TL olarak durur. İki taraf da aynı müşteriye bakıyor ama farklı açılardan.

Bu ayrımın önemi ay sonunda ortaya çıkar. KDV beyannamesi için satışların düzgün ayrıştırılmış olması gerekir. Faturası kesilmemiş ya da kaydı eksik bir satış, hem sizin hem muhasebecinizin işini zorlaştırır. Bu konular vergisel ayrıntı içerdiği için net bir çerçeve çizmek adına mali müşavirinize danışmanızı öneririm.

Günlük kayıtları muhasebeciye düzenli iletin

İşin en çok aksayan kısmı burası. Satış yapılır, deftere yazılır, sonra ay sonu gelir ve bir çuval fiş muhasebeciye teslim edilir. O noktada sorular başlar: "Bu fiş hangi müşterinin?", "Şu tarihte ne satıldı?", "Bu tahsilat hangi faturaya ait?"

Bunun önüne geçmek için üç basit alışkanlık yeterli:

  • Satışı yaptığınız gün kaydedin. Aynı gün yazılan kayıt, üç gün sonra hatırlanmaya çalışılan kayıttan her zaman daha doğrudur.
  • Her kayıtta müşteri adı, tarih ve tutar olsun. Bunlar eksikse muhasebeci tahmin yürütmek zorunda kalır.
  • Ay sonunu beklemeden, haftalık ya da iki haftalık aralıklarla verileri iletin. Böylece eksik bir belge varsa zamanında tamamlarsınız.

Veresiye satış muhasebe kaydı açısından en kritik nokta, satış ile tahsilatın ayrı ayrı görünmesi. Bir müşteriye üç ayrı günde mal verdiniz, sonra tek seferde toplu ödeme aldınız. Bu durumda üç satış ve bir tahsilat görünmeli. Hepsini tek satırda toplarsanız hangi satışın kapandığı belirsizleşir.

Müşteri ekstresi bu iş için en pratik araç. Alışveriş ve ödeme hareketleri tarih sırasıyla listelenir. Ekstreyi tezgâhta ekrandan gösterebilir, WhatsApp veya e-postayla müşteriye kendiniz gönderebilirsiniz. Muhasebeciye iletirken de aynı ekstre işinizi görür. Müşteri ekstresi özelliği bu akışı nasıl kolaylaştırdığını anlatıyor.

Defterle muhasebe arasındaki farkı nasıl kapatırsınız?

Defterinizde "Ahmet Amca 1.400 TL borçlu" yazar. Muhasebede ise alıcılar hesabının bakiyesi vardır. İkisi tutmuyorsa bir yerde bir kayıt eksik ya da yanlış demektir.

Bu farkın en yaygın nedenleri:

  • Kaydedilmemiş bir tahsilat. Müşteri ödedi, deftere yazılmadı.
  • İki kez yazılmış bir satış. Aynı fiş hem deftere hem programa girildi.
  • Yanlış müşteriye işlenmiş bir ödeme. Komşu dükkânın hesabına geçen bir tahsilat gibi.
  • İade ya da indirim. Mal geri geldi ama kayda yansımadı.

Bu farkı kapatmanın yolu, belirli aralıklarla mutabakat yapmak. Ay sonunda müşteri bazında toplam borcu çıkarın, muhasebecinizden aynı müşterilerin alıcılar hesabı bakiyesini isteyin. Tutmayanları tek tek konuşun. Bu kontrolü düzenli yaparsanız farklar küçükken yakalanır; yıl sonunda büyük bir uyumsuzlukla uğraşmazsınız.

Toptancı gibi çok müşteriyle çalışan işletmelerde bu mutabakat daha da önemli. Toptancıda cari hesap mutabakatı yazısı bu süreci adım adım anlatıyor.

Program bu işin neresinde duruyor?

Veresiye takibi, Önmuhasebeciniz'in bir parçası. Müşteri kartı açılıyor; satış, borç, ödeme ve kısmi ödeme kaydediliyor; güncel bakiye otomatik hesaplanıyor. Yani tezgâh tarafındaki kayıt düzenli tutuluyor. Ayrıntılar için veresiye takip programı sayfasına göz atabilirsiniz.

Muhasebe fişi ya da yevmiye kaydı bu programda üretilmez. Program sizin satış ve tahsilat verinizi düzenli tutar; muhasebe kaydını mali müşaviriniz kendi sisteminde işler. Sizin göreviniz, doğru ve eksiksiz veriyi zamanında iletmek.

Bir de şu var: kayıt olmadan misafir modunda başlayabilirsiniz. Ücretsiz plan süresizdir ve kredi kartı istemez; cari, stok ve fatura sayısında sınır yoktur. Bu, küçük bir dükkânda denemek için yeterli bir başlangıç. Hangi paketin size uyduğunu merak ediyorsanız fiyatlandırma sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Veresiye satışta muhasebe kaydını kim yapar?

Kaydı mali müşaviriniz kendi sisteminde işler. Sizin işiniz satışı, faturayı ve tahsilatı düzenli kaydetmek ve bu veriyi zamanında iletmek. Doğru veri geldiğinde muhasebeci alıcılar hesabını ve satış hesabını sorunsuz işler.

Kısmi ödemede alıcılar hesabı tamamen kapanır mı?

Hayır, ödenen tutar kadar alacaklanır. Örneğin 2.400 TL borcun 1.000 TL'si ödendiğinde hesapta 1.400 TL açık kalır. Kalan tutar ödendiğinde hesap bir kez daha alacaklanır ve bakiye sıfırlanır.

KDV'yi defterimde ayrı göstermem gerekir mi?

Tezgâh defterinde müşterinin toplam borcunu tutmanız yeterli. KDV ayrımı faturada ve muhasebe kaydında yapılır. Faturayı keserken mal bedeli ile KDV'yi ayrı satırlarda göstermeniz muhasebecinizin işini kolaylaştırır.

Muhasebeciye verileri ne sıklıkla iletmeliyim?

Ay sonunu beklemek yerine haftalık ya da iki haftalık aralıklarla iletmek daha sağlıklı. Eksik belge varsa zamanında tamamlanır, ay sonunda birikmiş soru kalmaz. Müşteri ekstresini de bu iletimin yanına ekleyebilirsiniz.

Defterimdeki bakiye ile muhasebedeki bakiye tutmuyorsa ne yapmalıyım?

Müşteri bazında karşılaştırma yapın ve farkın hangi hareketten kaynaklandığını arayın. Kaydedilmemiş tahsilat, iki kez girilmiş satış ya da yanlış müşteriye işlenmiş ödeme en yaygın nedenlerdir. Düzenli mutabakat bu farkların büyümesini önler.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali tavsiye değildir.

Defteri cebinize alın.

Müşteri borçlarını, ödemelerini ve hesap hareketlerini tek yerden takip edin.

Veresiye defterinizi birlikte kuralım

Numaranızı bırakın; sizi arayıp müşterilerinizi ve açık borçlarınızı programa nasıl aktaracağınızı birkaç dakikada gösterelim. Görüşme ücretsiz.

+90

Adınızı ve telefonunuzu yalnızca bu geri arama talebini yanıtlamak için kullanırız. Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni

Hemen başlamak isterseniz ücretsiz planla devam edin.